Tag Archives: Həsən bəy Zərdabi

КТО БЫЛ «НЕМЕЦ» ВАМБЕРИ, КОТОРЫЙ НАПИСАЛ КНИГУ ОБ ИСЛАМСКОМ МИРЕ?

Стандартный

Недавно в нашем блоге опубликовали статью из «Экинчи», в которой говорилось о причинах отсталости мусульманских стран от стран христианского мира, которая началась еще лет пятьсот назад. В статье приводились мысли «немецкого» ученого Вамбери. 

Арминий Вамбери или Герман Бамбергер (1832 – 1913), который в статье ошибочно называется немцем, на самом деле был венгерским востоковедом, путешественником, полиглотом, происходил из бедной еврейской семьи. Отправившись за знаниями в Сен-Георген, он здесь поступил в Монастырскую коллегию. Средства к жизни он добывал тем, что чистил сапоги монастырским наставникам. Учился в Братиславе, Вене, Кечкемете, Будапеште. В 20 лет совершил путешествие в Стамбул, где зарабатывал на жизнь преподаванием европейских языков. В скором времени он устроился на работу в доме Хуссейн Даим-паши, благодаря которому познакомился с Мехмедом Фуад-пашой, у которого получил место секретаря. Благодаря переводам трудов османских историков, Вамбери получил степень члена-корреспондента Венгерской академии наук. В 1858 году он издал турко-немецкий словарь. В 1861 году Вамбери вернулся в Будапешт. Получив несколько гульденов от академии, в этом же году, переодевшись в дервиша, под именем Решид Эфенди совершил путешествие в страны Средней Азии. Несколько месяцев он провел в Иране, посетив Тебриз, Зенджан и Казвин. Далее через Исфахан и Шираз в июне он прибыл в Хивинское ханство, а затем в Бухарское ханство.

АРМИНИЙ ВАМБЕРИ 1

Обратный путь Вамбери лежал через Герат и Тегеран, где он оставил группу дервишей и присоединился к каравану, идущему в Стамбул. В город он прибыл в марте 1864 года. В том же году вышла его книга о пережитых приключениях.

В Будапеште с 1865 по 1905 гг. преподавал восточные языки в Будапештском университете.

Вамбери писал на немецком, венгерском, английском языках, оставил автобиографию, написанную по-английски. Его сочинения переведены на многие языки, включая   русский.

ВАМБЕРИ 2

В 2005 г. Британский национальный архив рассекретил документы, согласно которым Вамбери во время своего путешествия был задействован Британской разведкой для противодействия попыткам России расширения сферы влияния в Центральной Азии и на Индийском субконтиненте.

Ниже приводим небольшой отрывок из книги Вамбери, в котором он описывает казнь женщин в Хивинском ханстве.

«Мужчину вешают, женщину закапывают вблизи виселицы в землю по грудь и побивают каменьями, а так как в Хиве нет камней, то бросают кесек (твердые комья земли); бедная жертва уже при третьем броске полностью покрывается пылью, истекающее кровью тело ужасно обезображивается, и лишь последний вздох освобождает ее от мучений. Не только супружескую измену, но и другие нарушения религиозных предписаний хан велел карать смертью, так что в первые годы его правления улемам пришлось умерять его религиозный пыл; однако не проходит и дня, чтобы кого-нибудь не уводили с аудиенции у хана под роковое «Алиб барин» («Взять его»)».

Реклама

“ƏKİNÇİ: AXALQALAKDA AZƏRBAYCANLILAR OĞURLUĞU ZURNA-QAVALLA ELƏYİRLƏR

Стандартный

Ermənilərin “Mşak” qəzetinə Axalqalak şəhərindən yazırlar ki, müsəlmanlar oğurluğu zurna-qabal ilə eləyirlər.Bir dəstə adam gəlin aparırıq deyibən yola çıxıb gedib-gələni soyurlar.

===================================

“Tifflisski vestnik” qəzeti yazır ki, bu halda Tiflis və İrəvan quberniyalarında bir neçə qaçaq dəstəsi var. İskəndərin dəstəsində 10, kor İsmayılın dəstəsində 8, mehrəlinin dəstəsində 7 adam. Obdan masəva deyirlər ki, bir neçə dəstə Osmanlı sərhəddindən təzədən keçib. Bu yavuq zamanda Tiflis  şəhərinin yanında bir karvandan ki, orada 115 dəvə və 100 at var imiş, 15 dəvə və 20 at yük ilə belə qovub aparıblar.

====================

Padşahi-imperaturi-əzəmi-Rus hökm edib ki, Krım müsəlmanlarından qaçıb Osmanlıya gedən geri qayıtsa, onlara mane olmasınlar.

==============================

Gəncədən “Tifflisski vestnik” qəzetinə yazırlar ki, keçən sentyabrın 23-də şəhərin milləti bağında Osmanlı slavyanları üçün pul yığmaqdan ötrü gəzmək qayırmışdılar. Orada çox müsəlman var idi, onlar çox pul verdilər. Məsələn, Hacı Abbas Allahverdi oğlu bağa girməkdən ötrü altı şahı əvəzinə 10 manat verdi. Cümlətanı 556 manat cəm olub.

Елисаветполь. Вокзал. 1891 г.

===================================

Tiflisdə təzə ildən gürcü dilində “İberiya” adlı qəzet çap olunacaq.

==================================

“Kavkaz” qəzeti yazır ki, Qafqazda qeyri-tayfaları xristian etməkdən ötrü bina olan icma keçən il Abxaziya və Osetiyadan 450 adamı xristian edib.

==========================================

Gələn həftə Badkubənin klubunda Osmanlı slavyanları üçün teatr çıxaradacaqlar.

===============================

Bu oktyabr ayının 2-də Badkubənin məhbusxanasından dustaqlar qaçıblar.  5 adam indiyəcən tapılmayıb.

 

“ƏKİNÇİ”, 8 oktyabr 1876

__________________________________________________________

ДАТУ НАЗНАЧЕНИЯ ГУБЕРНАТОРА ПОЗЕНА МОЖНО УЗНАТЬ ИЗ «ЭКИНЧИ»

Стандартный

Есть добротный сайт http://www.ourbaku.com, посвященный истории Баку. Сайт имеет раздел о всех российских генерал-губернаторах, правивших Бакинской губернией. Есть в этом разделе статья о Валериане Михайловиче Позене, который правил Бакинской губернией в 1876-1881гг. «Точную дату, когда генерал-майор Валериан (Валерий) Михайлович Позен стал Бакинским губернатором, установить пока не удалось. Произойти это могло не ранее конца 1875г., однако в 1876г. он уже точно занимал этот пост, что подтверждается сведениями из «Кавказского Календаря на 1877г.», изданного в 1876г.»,отмечают авторы биографической справки.

генерал губернатор Позенгенерал-губернатор В.М. Позен

Точную дату, когда генерал-майор Позен стал Бакинским губернатором, оказывается, легко установить благодаря газете «Экинчи». В номере от 25 июня 1876 года газета сообщает: «Новый губернатор Бакинской губернии генерал Позен вот уже пять дней находится в Баку».

Выходит, что назначение генерала Позена состоялось в июне.

Баку. ГУБЕРНАТОРСКИЙ ДОМ, 1876Баку, губернаторский дом. 1876г.

Газета «Экинчи» была первой нашей газетой и выходила всего два года. Но она не только выполнила громадную просветительскую задачу, задав азербайджанскому обществу самые передовые ориентиры, но и оставила богатый фактический материал, сохранивший немало ценных исторических сведений, создающих реальные представления о том, как тогда жили, что происходило.

EKIN

“ƏKİNÇİ”: ERMƏNİLƏRİN ON QƏZETİ VAR, BİZ BİR QƏZETİ SAXLAYA BİLMİRİK…

Стандартный

HƏSƏN BƏY ZƏRDABİ

DAXİLİYYƏ

Avropa əhlinin qəzeti iki qism olur, birisi ki, gündə bir neçə dəfə, ya gendə bir, ya intəhası həftədə bir çıxır, ona qəzet deyirlər. Birisi ki, iki həhtədə, ya ayda bir, ya ayda 2-6 dəfə çıxır, ona jurnal deyirlər. Qəzet, əxbariyyəti-yövmiyyətdən xəbər verir və özü bizim qəzet kimi bir vərəq üstə çap olunur, amma jurnal kitab kimi 100-500 vərəq olur və özü elm və qeyri xəbərlərdən danışır.

Avropa tayfasının hər birinin bir neçə qəzeti və jurnalı olir, hətta bizim həmçeşmimiz ermənilərin 10 qəzetləri və 3 jurnalları var. “Əkinçi” qəzeti oluncan bizim heç bir qəzetimiz və jurnalımız olmayıb. Doğrudur, Tehranda bir neçə ildir ki, “Ruznameyi-İran” çap olunur, amma ondan heç bir kimsəyə nəf yoxdur. Bina bərin ona qəzet demək olmaz. “Əkinçi”nin adını qəzet qoymaqdan muradımız ancaq yövmiyyə xəbərlər yazmaq idi. Amma bizim eldə jurnal olmadığına naəlac qalıb həmi təzə xəbərlərdən, həmi elm və qeyri xəbərlərdən danışırıq. Lakin qəzetimiz kiçik olduğuna və gec-gec çıxdığına nə təxə xəbərlərin hamısından, nə qeyri xəbərlərdən yazmaq olmur. Bu səbəblərə görə ya gərək qəzeti böyükləndirmək ya onu tez-tez çıxarmaq. Qəzeti bir az böyükləndirmək məqdur oldu, amma hürufat az az olduğuna dəxi böyükləndirmək olmur. İndi lazım gəlir qəzeti tez-tez, yəni həftədə bir dəfə çıxarmaq. Amma həftəlik qəzetin xərci də birə-bir ziyadə olacaq. Ona binaən onun qiymətini də bir-bir atrtırçaq, yəni onun bir ilinə 6, yarım ilinə 3 manat qiymət qoymaq gərək. Çünki müştərilərimizin bəzi təvəqqe edirlər ki, qəzeti həftədə bir dəfə çıxardaq, ona binaən yazıb bəyan edirk ki,əgər təzə ilədək 300-cən adam xahiş edə ki, 6 manat verib qəzeti alacaqlar, ol vaxtda gələn ilin ibtidasından qəzeti həftədə bir çıxardacayıq. Amma lazım bilib bunu da bəyan edirik ki, bizim adamın qəzet oxumaq həvəsinə baxanda demək olur ki, onlar dan nə ki 300, bəlkə də 100 də altı manat verən müştəri olmayacaq. Ay qardaşlar, sözün doğrusunu demək gərək, əgərçi bu halda bizim 290-a qədər müştərimiz var, amma onların hamısını müştəri hesab etmək olmaz. Onların 140-ı badkubə quberniyasının kəndlərindəndir ki, onlar üçün qeyrilər qəzet apardır, bəzi onu apardıb öz aşna-dostlarına sovqat göndərir. Mərhaba belə müştərilərə. Onların müştəriliyindın çe hasil? Ay qardaşlar, bizlərdə qardaşlıq həmiyyəti yoxdur, qart-qurt rus dili bilənlərimiz rus qəzeti gətirdillər ki, onu əvamünnas görüb onlara artıq hörmət eləsin. Şaltay-baltay rus yazısı bilənlərimiz rus qəzetlərinə məktublar göndərırlər ki, onlar çap olunanda ruslar ona hörmət etsin. Heyhat, biz kor olmuşuq ki, bircə qəzeti də saxlaya bilmirik və bununla belə qeyri millətlərə gülürük. Bəli, niyə gülməyək, onlar axmaqdırlar.  Məsələn,  bizim həmçeşmimiz gürcülərin bir neçə qəzetləri var, amma indi Kutais şəhərində biricça bina olub 5 min manat cəm edib ki, gələn ildən həftəlik qəzet çap etdirsin, qiyməti 7 manat  və əgər çap elətmək zərər eləsə, o 5 min manatı ora məsrəf etsin. Məgər bizim tavanlı şəxslərimiz yoxdur ki, belə icma bina edək və bəlkə 5-10 qəzet çap elədək. Genə Allaha şükür, tavana kəslərimiz çoxdur, amma… həzərat, bağışlayınız, yeri düşüb ərz edəcəyəm – onların bəzi müftə qəzet apardıb indiyəcən pulunu verməyiblər. Bəzi qəzet oxumağı günah hesab edir ki, guya qəzet oxumaq şəriətə namüvafiqdir. Bunun qabağında sizə nə deyim? Sizdə taxsır yoxdur. Allah lənət eləsin o kəslərə ki, böhtanı bizim şəriətə deyib, şəriətimizi bihörmət və sizi sərgərdan ediblər!

“ƏKİNÇİ”, 25 iyul 1876

“ƏKİNÇİ”: YAZIRLAR Kİ, İMAM CƏFƏR VAXTINDA TELEQRAF VAR İDİ…

Стандартный

HƏSƏN BƏY ZƏRDABİ

Bizlərdə ibarət ilə danışmaq adət olduğuna məktubat göndərənlərimizim çoxu səy edir ki, kamallı söz yazsın və əxbarat yazmağı eyib bilir. Məsələn, Zəkərtala şəhərində olan yanğı, İrəvanda və Cavadda olan sel və qeyri barəsində yazmırlar, amma yazırlar ki, İmam Cəfər vaxtında teleqraf var idi. Dustan, ibarət ilə yazılan tulani mətləb jurnalda çap olunur, qəzetdə ona yer olmur

====================================================

Zəkərtala şəhərində olan yanğı barəsində qəzetimizdə yazmışdıq ki, oranın əhli üçün pul yəqin edillər. Amma indiyəcən bir qəpik də göndərən yoxdur. Lakin rus  qəzetlərinin idarəsinə xaricilər pul göndərillər. Biz ol ehsan edənlərin siyahısına baxdıq, amma orada heç bir müsəlman adı görmədik. Həqiqət, biz çox biqeyrət tayfayıq ki, xaricilər bizim müsəlman qardaşlarımıza beqədri-məqdur köək edillər, amma biz bir qəpiyə heyfislənirik.

=================================================

Badkubə şəhərində 3 həftədir ki, külək əsmir. Ona binaən isti çox şiddət edib.

======================================================

“ƏKİNÇİ, 9 fevral 1876

“ƏKİNÇİ”: “ARARAT” JURNALI YAZIR Kİ, İRƏVANDA SEL OLUB

Стандартный

HƏSƏN BƏY ZƏRDABİ

TƏZƏ XƏBƏRLƏR

Tiflisdə keçən ay erməni dilində təzədən bina olan “Purdez” jurnalı deyir ki, İran mənləkətində xaçpərəstlərin protestantlarının vaizləri türk və erməni dillərində vəz edib, məktəbxanalar açıb çox adamı protestant ediblər. Məsələn, Təbriz şəhərində çox erməni və müsəlman, o cümlədən bir neçə molla və ceyid protestant olub. Çünki protestantlığın əvvəlinci şərtlərindən biri qardaşlıqdır, yəni hər protestant olanı özlərinə qardaş hrsab edib ona beqədri-məqdur kömək etməkdir. Lakin bizlərdə qardaşlıq həmiyyəti yoxdur və özümüz bir-birimizin ətini yeməyə hazirıq. Ona binaən təəccüb deyil ki, bəzi əşxas protestan olub. Təəccüb budur ki, indiyəcən protestant olanımız azdır.

======================================

İrandan rus qəzetlərinə yazırlar ki, Astarabadın valisi türkmənlərə tənbeh etməkdən ötrü min iki yüz sərbaz ilə Qarağacı keçib Türkmən yerinə dxil olub. Türkmənlər Qaraçayın körpüsünü dağıdıb özləri qəflətən onların üstünə tökülüblər. Sərbazlar tamam qaçıb. Körpü olmadığına görə Qaraçayın suyuna girəndə onlardan 230 adam öldürüblər. Türlmənlərin hamısı 300 adam olub.

===========================

Ermənilərin Ararat jurnalı yazır ki, may ayının 5-də günortadan sonra İrəvan şəhərində sel olub. 7-8 ev bilmərrə uçub tələf olub, 100-cən su ilə dolub. O sel şəhərin içinə bir böyük daş gətirib ki, onun ağırlığı 3 400 girvənkəyəcəndir.

==================================

Ermənilərin “Miğo Hayestan” qəzeti yazır ki, erməni jurnalı “D pərsi” çap etdirən kəs naxoşlayıb. Ona binaən onu qeyri kəs basdıracaq.

============================

Rus qəzetlərində yazırlar ki, Buxara xanı padşahı-imperaturi-Rusdan təvəqqe edib ki, onun oğlanlarının birisini məktəbxaneyi-əsgəriyyəyə qəbul etsin. İndi xəbər var ki, onun kiçik oölanlarının birisi Peteburqa təlim almağa gəlib.

===================================

Qəzetlərdə yazırlar ki, Kokan xanlığnda ki, ona indi Fərqan müzafatı deyirlər, çox neft və daş kömürü çıxıb.

=================================

Krımdan yazırlar ki, Osmanlıdan bir neçə tələbə müsəlmanlardan cəng üçün pul yığmağa gəlmişlər imiş, amma onları tutub göndəriblər.

==================================

Osmanlı qəzetlərində yazırlar ki,guya bizim Qafqaz müsəlmanları Osmanlı dövləti üçün pul yığırlar.

 

“ƏKİNÇİ”: 9 avqust 1876

“ƏKİNÇİ”: EV BUZOVUNDAN ÖKÜZ OLMAZ…

Стандартный

HƏSƏN BƏY ZƏRDABİ

DAXİLİYYƏ

Bizim Qafqaz vilayətinin bir şəhərində iki şəxs bir-birilə belə söhbət edirlər:

Sual: Əmi, eşitmisənmi ki, Badkubədə bir ildir filankəs “Əkinçi” ismində bir qəzet çıxarsdır, təzə xəbərlər yazır, hikmət ilə hər bir şeyi aşkar edir?

Cavab: Filankəs Şirvan vilayətinin Zərdab qəryəsinin sakini filankəsin oğlu, filankəsin nəvəsi deyilmi? Mən elə bilirdim ki, o qəzeti İvan ya Krapet çıxardır imiş. Mən onun ata-babasını tanıram. Qoy getsin. Ev buzovundan öküz olmaz.

S.: “Əkinçi” qəzeti deyir ki, zəmanəmiz dəyişilib. İndi elm təhsil etmək gərək. Ona binaən lazımdır elm kitabları gətirdib öz dilimizdə elm öyrənmək.

C.: O elmləri öyrəmnək bizə lazım deyil. Niyə ata-babalarımız o elmsiz yolla getdilər, biz gedə bilmədik? Bizim öz elmimiz özümüzə bəsdir və əgər hər kəs o elmləri öyrənmək istəsə, getsin xarici dillərində öyrənsin. Dəxi elm kitablarını gətirdib öz dilimizə tərcümə etdirib çap etmək nə lazım? Və əgər çap etdirsək də o kitablardan nə olacaq? Ev buzovundan öküz olurmu?

S.: “Əkinçi” qəzeti deyir ki, qəzeti və jurnal oxumaq insanı dünyadan xəbərdar edir, öz dilini öyrədir, məzhəbində qaim edir, ona binaən hamı millətlər səy edib qəzet və jurnallar çap etdiririllər ki, qeyri millətlər arasında paimal olmasınlar, yoxsa Qazan şəhərli molla kimi, hətta namazın niyyətini də qeyri dildə edəllər ki, deyib: Abed namazı qılamən.

C.: Bunlar hamısı boş sözdür, pul tələsidir. Mən öz dlimizi məgər bilmirəm? Məzhəbdə qaim olmağa qəzet və jurnal oxumaq nə lazım? Kəlmeyi-şəhadət  və beş vaxt namaz bəsdir. Millət paimalmı olur? Qazan şəhərli molla xarici içində böyüyüb öz dilini yaddan çıxarmağının bizə nə rücuu var? Xülasə, bizə qəzet ya  jurnal gərək deyil və əgər bir-iki axmaq bica yerə zəhmət çəkib qəzet ya jurnal çıxardacaqlar da, ondan bir şey hasil olmayacaq, ona görə ki, ev buzovundan öküz olmaz.

S.: Əmi, belədə ev sahibindən adam olmaz və buzov gəlib ona sahib olur.

C.: Boş sözdür, — deyib qalxıb yola düşür.

“ƏKİNÇİ”, 9 avqust 1876

“ƏKİNÇİ”: EY QƏPİYƏ MİLLƏT SATAN QARDAŞLAR…

Стандартный

HƏSƏN BƏY ZƏRDABİ

DAXİLİYYƏ

Bir il tamamdır ki, bizim qəzet çap olunur. Ona binaən lazım bilirik ki, bu bir ilin hesabına gedək. Keçən ilin rəcəbin əvvəlindən təzə iləcən bizim 600-cıb müştərimiz var idi. Bu il indiyəcən 283 bir illik, 57 yarım illik müştərimiz var. Bu halda ki, yarım il qurtarıb, onların 283-ü qalıb. Müştərimizin çoxu Quba, Dərbənd və Dağıstanın qeyri vilayətlərindəndir. Bizim şəhərlərdən ol qədər yoxdur. Məsələn, Qarabağdan 3, Şirvandan 3, Şəkidən 3, Lənkərandan 1, Gəncədən 1 adam qəzet apartdırır. Müştərimiz azalmağı çox təəccübdür. Əvvələn, qəzetin qiyməti artırılmayıb, onu böyükləndirmişik, onun məzmunu, hətta kağızı yaxşılanıb. Saniyən, bu halda hər səfər Osmanlı xəbərləri yazırıq və indi tamam dünya Osmanlı işlərindən danışır. Hətta bizim Badkubədə qulluq edənlər hər gündə bu barədə tel gətirirlər. Pəs bu əsnada bizim qəzetin müştərisi azalmaq təəccüb deyil? Əlbəttə, çox təəccübdür. Buna bir səbəb yoxdur, savay bizim qanmalığımız. Bəzisi biz yazdığımızı fəıhm edə bilməyib öz anlamazlığından bizi müsəlmanlara düşmən və yazımızı böhtan hesab edir. Bəzi deyir: bir şey yaz ki, ondan bir qəpik nəf olsun. Yəni millət işlərindən bir qəpiyi artıq tutur. Ey qəpiyə millət satan qardaşlar, siz adınızı müsəlman qoyub qeyrilərin müsəlmanlığıma şəkk edirsiniz. Vay, vay sizin halınıza ki, müsəlmanlağın şərtlərindən bircə namaz qılıb, oruc tutmağı bilirsiniz.

“ƏKİNÇİ”, 11 iyul 1876

“ƏKİNÇİ”: BAKI ERMƏNİLƏRİ TAMAŞANIN PULUYLA KASIB UŞAQLARI PETERBURQA OXUMAĞA GÖNDƏRİRLƏR

Стандартный

HƏSƏN BƏY ZƏRDABİ

TƏZƏ XƏBƏR

Bu il Qafqazın Badkubə və qeyri quberniyalarında çox quraqlıq olduğuna indi bahalıqdır. Məsələn, buğdanın putu Şirvanda 1 manat, Badkubədə 90 qəpikdir. Badkubədə İrandan düyü çox gəldiyinə putu 55 qəpiyə olub. Ona binaən bəzi kəslər 3 hissə buğda ununa bir hissə düyü unu qarışdırıb çörək bişiriblər. Deyirlər ki, çox ləzzətlo olur, şirin olur. Düyü buğdadan qüvvətsiz olduğuna İinsana ət gətirən şeylərin qədəri buğdada birə üç düyüdən ziyadə olur) ol çörəyin elə qüvvəti olmaz. Ona binaən məsləhət edirik ki, düyüdən  süzülməyəm aş bişirib onu ət, balıq, lobya, noxud ilə ya aşı soyudub çörək kimi yağ, pənir ilə yesinlər.

===================

Keçən aprelin 28-də Badkubədə ermənilər teatr çıxartdılar ki, ondan cəm olan məbləğ ilə bu il gimnaziyadan qurtaran fəqir uşaqları Peterburqa elm təhsil etməyə göndərsinlər.

=====================================================================

Şirvan uyezdinin Zərdab kəndindən yazırlar ki, bu il çox çəyirtgə əmələ gəlib,

amma quraqlıqdan ələfiyyat olmadığına görə bir-birini yeyib tələf ediblər.

======================================

Bu halda yer üzündə olan qəzetlər tamam Osmanlı işindən danışır. Osmanlının İstanbul və qeyri şəhərlərindən gedən teleqram dünyanı doldurub. Bosnə və Qerseqovinədə olan cəng dəxi şiddət edir. Bolqar vilayəti həm cəng başlayıb. Krit cəzirəsinin, hətta İstanbulun öz əhli dövlətdən özləri üçün bəzi ixtiyarlar istəyirlər. Xülasə işlər çox pərişandır. Mahmud Nədim paşa ki, soltanın əvvəlinci vəziri idi, əzl olub, onun yerinə sərəsgər Hüseyn Ovni paşa təyin olub. Bu səbəblərə binaən indi Rus, Avstriya, Prus vəzirləri Berlin şəhərinə yığılıb məsləhətdədirlər. Deyirlər Osmanlı ilə cəng edən vilayətləri Avstriya əsgərizəbt edəcək ki, dövləti-Osmanlı onların əhlinə vəd elədiyi ixtiyarları verincən orada qalsın. Xülasə, tamam Avropa dövlətləri səy edirlər ki, cəng olmasın.

=====================================

Yazırlar ki, İran dövləti Qarun çayının kənarlarını ki, Şəttül-ərəb tərəfdədir, bir firəng kampaniyasına altmış ilə icarəyə verib ki, orada qənd qamışı, pambıq, üzüm, şimçadi-leyl əksin, atəş gəmiləri ssaxlasın, fabrikalar açsın.

======================================================

Əlahəzrəti padşahi-imperaturi Berlin şəhərinə səyahətə gedib.

===============================================

Peterburqun şəhət icmai hökm edib ki, şəhərdə olan bisahib itləri tələf etsinlər və hər kəs it saxlamaq isyəsə, hər il 1 manat şəhər üçün xərc versin.

“ƏKİNÇİ”, 13 may 1876

“ƏKİNÇİ”: ZAQATALANIN ÜÇDƏ İKİSİ YANIB

Стандартный

TƏZƏ XƏBƏRLƏR

İyun ayının 5-də Zəkərtala şəhərində bərk yanğı olub. Şəhərin 3-dən 2 hissəsi bilmərrə yanıb. Ona binaən Rusiya qəzetləri evləri yananlar üçün pul cəm edillər. Bu səbəblərə yazıb məlum edirik ki, hər kəs Zəkərtala şəhərinin xalqına Allah rizasına pul vermək istəsə bizə göndərsin ki, dərhal onlara göndərək.

СТАРАЯ ЗАКАТАЛАZaqatala. Qədim qala divarı

=================================

Badkubənin təzə qubernatoru genaral Puzin beş gündür ki, Badkubədədir.

генерал губернатор Позенгенерал-губернатор Бакинской губернии Позен

ПОЗЕН- КАЛЕНДАРЬ

Баку. ГУБЕРНАТОРСКИЙ ДОМ, 1876

Баку. Губернаторский дом, 1876.

==================================

Avropa dövlətlərinin hamısı söz veriblər ki, Osmanlı dövlətinin daxiliyyyə işlərinə qarışmasınlar və Osmanlı dövlətinə tabe olan Serb və Qaradağ əyalətlərinin Osçanlı ilə olan işlərini daxiliyyə işləri hsab etsinlər.

Osmanlı dövlətinin öz xaçpəerəst tabeləri ilə elədiyi cəng az qalmışdı qurtarsın. Avrola dövlətləri Osmanlı dövləti təzədən bina elədiyi qaydaları görüb, söz veriblər ki, onlatın daxiliyyə işlərinə qarışmasınlar. Həzrət Məhəmməd Murad altı həftə möhlət verib ki, peşman olam xaçpərəstlər evlərinə qayıtsınlar. Ona binaən onların çoxu qayıdıb gəlir idi. Bu əsnada iyun ayının 17-dən tel gəlib ki, Serb əyalətinin əhli osmanlı ilə cəng başlayıb. Onların knyazı Milan sərhəddə cəng eləməyə və ruhaniləri əsgəri dualamağa gediblər. İyunun 20-dən tel var ki, Qaradağ əhli də Osmanlı dövləti ilə cəng başlayıb. Onların knyazı Nikolay öz əsgəri ilə sarhədi keçib Osmanlı yerinə daxil olub. Pəs işlər təzədən genə pərişan olub.

“ƏKİNÇİ”, 25 iyun 1876