Category Archives: felyetonlar

PREZİDENTİN TAPŞIRIĞI VƏ PETROVİÇİN QAPAZI

Стандартный

Möhtərəm Azərbaycan prezidenti, birinci vitse-prezident Mehriban xanımın əri İlham Əliyev həmişə deyir ki, gərək xaricdəki azərbaycanlılar yaşadıqları ölkənin əhalisinə ermənilərin işğalçılıq siyasətini izah etsinlər, yəni çatdırsınlar ki, bu vələdəzzina ermənilər Azərbaycanın dörddə birini işğal ediblər, qaytarıb vermək fikirləri də yoxdur.

Rusiyanı, əlbəttə, əsil xaric saymaq olmaz, ancaq yalan-doğru xaricdir, buna görə mən də xaricdə yaşayan sayılıram. Mən də möhtərəm birinci vitse-prezidentin ərinin dediyi barədə çox düşündüm. Bir anlığa təsəvvür etdim ki, mən ağdamlıyam (kəlbəcərliyəm, şuşalıyam, zəngilanlıyam, laçınlıyam…). Əlbəttə, mən ağdamlı ola bilmərəm, yaradan özü ağdamlılıq səadətini mənə qıymaybsa, nə deyə bilərəm… Mən bunu ancaq bir anlığa təsəvvür elədim. Və təsəvvür elədim ki, çoxdankı tanışım Petroviçlə oturub söhbət edirik. Birdən özümü cəmləşdirib səsim tutula-tutula deyirəm:

  • Petroviç, Allahdan gizli deyil, səndən nə gizlədim. Mən sənə bir sirr açmaq istəyirəm.

Petrovoviç də birdən-birə canlanır, rəngi açılır.

  • Aç, a kişi, de gəlsin. Hamının sirri var. Mən şəxsən o qədər pozğunluqlar eləmişəm ki…
  • Petroviç, mənim başıma gələn əhvalat bilmirəm pozğunluqdur ya yox. Ancaq deyəcəyəm. Bil və agah ol: Mənim vətənim Ağdamı ermənilər işğal ediblər…

Bunu eşidəndə Petroviçin rəngi boğulur, mənə əyri-əyri baxır və birdən ikiəlli başıma elə bir qapaz salır ki, gözlərimdən od çıxır.

  • A kişi, mən hər cür pozğunluq eləmişəm, ancaq sən deyən lap binamusluqdur. A kişi, sənin vətənin işğal olunubsa, get əlinə silah al, silah tapmasan, daş götür, ağac götür, get işğalçıların üstünə. Vətənin işğaldadırsa, sənin burda nə ölümün var? Üzünə deyirəm, Mirzə, səndən zəhləm getdi…

Və bu səhnəni gözümün qabağına gətirəndən sonra başa düşdüm ki, biz xaricdə yaşayan azərbaycanlılar gərək işğal olunduğumuzu, qırıldığımızı, qovulduğumuzu gərək xarici ölkələrdə gizlədək. Ağzımızdan çıxarsaq, biabir olarıq.

Ay ağdamlıılar, füzulililər, qubadlılılar, zəngilanlılar, şuşalılar, kəlbəcərlilər! Rusiyada heç kimə deməyin ki, vətəniniz işğal olunub. Desəniz, başınıza yağlı qapaz vuracaqlar.

Yoxsa xətrinizə qapaz düşüb?

 

Mirzə Əlil

06.04. 2017

Samara

Реклама

GÖRKƏMLİ YAZIÇI VƏ DÖVLƏT XADİMİ NƏRİMAN NƏRİMANOVUN DOĞUM GÜNÜ

Стандартный

Nariman_Narimanov_taken_in_1913Nəriman Nərimanov 1913-cü ildə

Nərimanov Nəriman Kərbəlayi Nəcəf oğlu (14 aprel 1870, Tiflis,  mart, 1925, Moskva, Rusiya) — ictimai-siyasi xadim, yazıçı, publisist, Azərbaycan SSR-in ilk dövlət və hökumət başçısı, Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının ilk dövlət başçılarından biri, SSRİ MİK-in Sədri (1922-1925).

 O, bir maarifpərvər və dramaturq-yazıçı kimi Azərbaycan tarixində mühüm rol oynamış, ilk qiraətxananı açmışdır. Ədəbiyyatçı kimi Azərbaycan milli romanının («Bahadır və Sona») və ilk tarixi faciənin («Nadir şah») banisi kimi qalır.

 Nəriman Nərimanov 1870-ci ildə Tiflis şəhərində anadan olmuşdur. 1890-cı ildə Qori seminariyasını, 1908-ci ildə Novorossiysk (Odessa) Universitetinin tibb fakültəsini bitirmişdir.

1905-ci ildə Sosial-Demokrat «Hümmət» təşkilatınnın rəhbərliyinə daxil olmuş, Rusiya Sosial-Demokrat Fəhlə (bolşeviklər) Partiyasının (RSDF(b)P) məramnaməsini azərbaycan dilinə çevirmişdir. 1909-cü ildə həbs olunaraq Həştərxan şəhərinə sürgün edilmişdir.

1913-cü ildə Bakıya qayıdan Nərimanov fəhlələr arasında təbliğatla məşğul olmuşdur.

Artıq 1917-ci ildə N.Nərimanov «Hümmət» Təşkilatı Mərkəzi Komitəsinin sədri və RSDF(b)P Bakı Komitəsinin üzvü, «Hümmət» qəzetinin baş redaktoru idi.

1918-ci ilin martında Nərimanov Bakı Sovetində şəhər təsərrüfatı üzrə xalq komissarı təyin olunur. Həmin ilin iyun ayında ağır xəstəliklə əlaqədar olaraq Həştərxan şəhərinə müalicəyə göndərilir. Sağaldıqdan sonra həmin şəhərdə bir sıra partiya orqanlarında çalışır. Nərimanov 1919-cu ildə Moskvaya çağırılaraq RSFSR Xalq Xarici İşlər Komissarlığında (XİN) Şərq məsələləri üzrə Xalq komissarının müavini vəzifəsinə təyin edilir.

28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti süqut etdikdən və Azərbaycan SSR elan edildikdən sonra N.Nərimanov Azərbaycan SSR Müvəqqəti İnqilabı Komitəsinin Sədri və Xalq Komissarları Sovetinin Sədri vəzifəsini tutur.

1922-ci ildə SSRİ yarandıqdan sonra SSRİ Mərkəzi İcrayyə Komitəsinin sədrlərindən biri seçilir. Nərimanov 1925-ci ildə müəmmalı şəkildə ölmüş və Moskvada Kremlin divarları yaxınlığında dəfn edilmişdir.

vikipediya

«Nadir şah» faciəsi burda: http://www.azadliq.org/content/article/3554851.html

29 MART — MİLLİ QƏHRƏMAN ETİBAR İSMAYILOVUN DOĞUM GÜNÜ

Стандартный

ETİBAR

29 mart 1964-cü ildə Ağcabədi rayonunun Hindarx kəndində anadan olmuşdur. 1981-ci ildə burada məktəbi bitirmişdir. 1990-cı ildə o erməni vəhşilikərinə tab gətirə bilmir və könüllü müdafiə batalyonlarından birinə yazılır.

Bir neçə batalyonda vuruşan Etibar Ağdam batalyonuna yazılır. O, kəşfiyyata gedər mühüm məlumatlar əldə edərdi. 1994-cü il 4 yanvar Etibarın tərkibində olduğu tabor yeni tapşırıq alır: Xocavənd rayonunda mövqe tutan erməni qəsbkarlarının arxasına keçmək və məlumat əldə etmək…bu əməliyyat yerinə yetirilərkən onlar mühasirəyə düşürlər, Etibar döyüşçü dostlarını xilas etmək üçün əlindəki sonuncu qumbaranı sinəsinə sıxaraq özünü tankın altına atır, erməni faşistlərinin tankı ekipajla birlikdə məhv edilir.

Etibar İsmayılovun şəhid olmasından sonra onun qəhrəmanlığına aid çoxlu şeirlər, dastanlar yazılmışdır.

Subay idi.

Azərbaycan Respublikası prezidentinin 5 yanvar 1994-cü il 86 saylı fərmanı ilə İsmayılov Etibar Bəylər oğluna ölümündən sonra «Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı» adına layiq görülmüşdür.

Cəsədi döyüş meydanında qalmışdır.

NAMUS ORDENİ

Стандартный

 

Hər eşidəndə ki kiməsə fəxri ad veriblər, orden ya medal veriblər,  düzü, bir az darıxıram,  Mirzə Əlil paxıl adam deyil, bunu hamı bilir, ancaq çoxdan arzum var ki, mənə də ya əməkdar artist adı, ya bir medaldan-zaddan versinlər. Mənim burda bir gürcü dostum var, mənə Şevardnadze vaxtından söz veirirdi ki, Mirzə, heç ürəyini sıxma, sənin üçün əla bir orden təşkil eləyəcəm, özü də elə-belə orden yox, namus ordeni. Bu-gün sabaha saldı, sonra Şevardnadzeni işdən qovladılar, gürcü dostum da dedi ki, Mirzə, bir az səbr elə, bu Saakaşvili təzədir, adamları yaxşı tanımır. Gərək ətraflı məlumat yığa, sonra orden verə. Ancaq ürəyini sıxma, elə bil ki, namus ordeni cibindədir, yəni yaxandadır…

Mən səbrli adamam, razıyam ki, sağlığımda olmasa da, heç olmasa, öləndən sonra təltif eləsinlər. Qəbrimin daşına yazarlar ki, bəs namus ordeniylə təltif olunub. Oxuyan da bilər ki, Mirzə Əlil namusla yaşayıb, gürcülər isə bunu təstiq ediblər. Namus məsələsini də gürcülərdən yaxşı başa düşən yaxşı millət yoxdur. Ancaq bu yaxınlarda eşidəındəı ki, cənab Saakaşvikli erməni prezidenti Sərkisyana namus ordeni verib, çaş-baş qaldım. Birincisi, özüm də arxayın deyiləm ki, indi mənə ermənidən sonra bu namus ordenini almaq yaraşar ya yaraşmaz. İkincisi, mənə aydın deyil ki, niyə Sərkisyana namus ordeni verilir. Əgər bu orden ona Qarabağı aldığına görə verilirsə, niyə Saakaşvili bizdən utanmır, axı bu adam bizim qazımızın istisinə qızınır.  Əgər Azərbaycan xalqından utanmırdısa, gərək milli öndərimizin Tiflisdə qoyulmuş heykəlindən utanaydı, bircə möhtərəm prezidentimiz bilir ki, o heykəl azərbaycanlılara neçəyə başa gəlib.

Burda bir naxçıvanlı tanışım var, deyir Mirzə, ürəyini sıxma, gürcülərinn namus ordenini ermənidən qabaq bizim prezidentimiz alıb. Bunu eşidib lap bikef oldum: məgər erməni namusuyla azərbaycanlı namusu birdir ki, bunların ikisinə də eyni orden verələr? Başınız haqqı, indi Saakaşvili mənə namus ordeni verə, mən o ordeni burdakı gürcü dostumun başına çırpmasam, heç Mirzə Əlildən binamus adam yoxdur və qoy dünyada nə qədər binamusluq adı və binamusluq ordeni varsa, məni onların hamısıyla təltif eləsinlər…

Hə bir də eşitdim ki, 2014-cü iləcən Yardımlıya qaz çəkiləcək. Yəni ki, gürcülərdən artıq qalan qaz bəlkə Yardımlıya da gedib çıxdı. Ancaq qorxuram o vaxtacan heç Yardımlıda adam qalmaya, hamısı qaçıb dağıla Rusiyaya-zada. Ay Yardımlı camaaatı, gözdə-qulaqda olun, başınız qarışar orda-burda çörək qazanmağa, bir də görərsiniz 2014-cü il gəlib çatıb. Vaxt yetişən kimi yurda heç olmasa bir adam göndərin. Gələrlər qaz çəkməyə, adam tapmazlar, qayıdıb gedərlər. Sonra da deyərsiniz ki, bəs prezident bizim qayğımıza qalmır.

Evdə olun da, a kişilər. Onda torpağımız da özümüzdə qalar, qazımız da.

Bir də, eşitdiyimə görə, prezident aparatında deyiblər ki, əgər Yardımlı camaatı 2014-cü ilə qazına yiyə durmasa, acıqca verəcəklər bu qazı ermənilərə.

Yalan deyirəmsə, yaxam namus ordeni görməsin!

Mirzə Əlil,oktyabr2008, Samara

 

 

DADAŞBALA, HEY! CƏFƏRQULU, HEY! FATMANİSƏ, HEY!

Стандартный

Bu yaxınlaracan çox qəmgin olurdum ki, mən camaat arasında məşhur deyiləm, yəni küçəyə çıxanda məni tanımırlar. Uzaqdan görüb demirlər ki, Mirzə Əlil gəlir, Mirzə Əlil gedir, salam vermirlər, üzümə gülmürlər. Boynuma alım ki, canımda bir az şöhrətpərəstlik azarı var. Həm də fikirləşirəm ki, xalq tanıyar, sayar, sonra bu çatar prezidentin qulağına, bir də gördün əməkdar artist adı verib… Ancaq bu yaxınlarda Samaranın vağzalına adam ötürməyə gedəndən istəmirəm ki, məni bir adam tamısın. Ən çox da indi məni öz soydaşlarımızın tanımağından qorxuram….

Vağzala yaxınlaşdım, nə yaxınlaşdım! Elə bildim ki, Samarada yox, Azərbaycanın kolxoz bazarlarının birindəyəm. Soydaşlarımız bir qışqırırdılar, bir hay-küy salırdılar ki, qulağını tut qaç. Vağzalın yarısı bəlkə elə bizim soydaşlarımızdı və hamısı da bir-birini uzaqdan-uzağa haylayırdı: Əhməd, hey! Qarabala, hey! Qəmbərqulu, hey! Dadaşbala, hey! Ürəyimdə dedim ki indi birdən qışqıralar: Mirzə Əlil, hey! Vallah, bu iş baş versəydi, gərək elə bu vağzaldaca Mirzə Əlil ölüb yerə girəydi. Allaha çox şükür ki, tanıyan olmadı. Ancaq mənim ötürdüyüm adamı min yerdən huyladılar, yüz yürdən qamarladılar, əlli yerdən sıxışdırdılar və yazıq bir günə düşdü ki, qatara yarımcan mindi…

Bu heç, qışqırıb-bağırmağı tərgidə bilmirik. Ancaq məni bir şey də darıxdırır: bu milllət niyə belə tökülüb çöllərə? Bu millət axı Paris, London, Madrid, Peterburq muzeylərinə baxmağa getmir, Rusiya şəhərlərinə və kəndlərinə pul qazanmağa gedir. Və niyə bu pulu xalqımız pulun yerdən fəvvarə vurub çıxdığı Azərbaycanın özündə qazanmır?

Elə vağzalda bir zərdablı soydaşımızla danışdım. Samaraya qonaq gəlib. Özü də müəllimdir. Deyirəm Azərbaycanda vəziyyət necədir, deyir ki, əladır. Prezidenti soruşuram, deyir yer üzündə belə prezident yoxdur, allah başqa ölkələrə də belə prezident qismət eləsin. Manatın vəziyyətini xəbər aldım, deyir manatdan yaxşı dünyada pul ola bilməz, manata ürəyin nə istəyir verirlər: vəzifə, qulluq. İstəyirsən bir şələ manat ver, qonşunu tutdur saldır dama. Manat açan qapının yanında dollar boynunu bükür. Dedim yaxşı, məktəbdə işlər necədir, uşaqlar necədirlər, necə oxuyurlar? Zərdablı müəllim təəccüblə soruşdu ki, nə şagird? Məktəbdə şagird hardaydı? Camaat hamı Rusiyada, Türkiyədə. Qocalardan başqa kəndlərdə kim qalıb ki…

İndi özünüz fikirləşin: əgər ölkə də yaxşıdırsa, prezident də yaxşıdırsa, manat da yaxşıdırsa, niyə camaat bu yurddan çıxıb üz tutur qərib ölkələrə?

Ancaq bu yandan da fikirləşirsən ki, elə getsələr yaxşıdır. Azərbaycanda hər gün öndərimizin yeni heykəlləri qoyulur, muzeyləri yaradılır. İndi hələ həngamə bir monument də ucaldılacaq. Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməyi kimi ümumbəşər hadisənin şərəfinə . Bu monumentdən gərək hər küçədə, hər tində ucaldıla. Və Azərbaycan indi çevrilməyibsə, bu-gün-sabah monumentlər, abidələr, heykəllər, muzeylər ölkəsinə çevriləcəık. Belə ölkədə də əhalinin yaşamağı məsləhət deyil. Niyə burnufırtıqlı uşaqlar bu gözəl monumentlərin həndəvərində qaçdı-tutdu oynaysınlar? Dünyada nə çox ölkə, belə uşaqlardan ötrü ölürlər, gedib yaşasınlar da. İşləməkdən qədddi əyilmiş, sinələri batmış arvadlarımız, vallah, bu gözəl ölkəyə yaraşmırlar. Onların yeri Sibirdir, Kaqalımdır, Kamçatkadır. Azərbaycanda bu gözəl-göyçək abidələri silib-təmizləməyə, ətraflarını süpürməyə beş-on min adam qalsa, bəsdir. Yaxşı işləri görməyə isə ingilislər var, almanlar var. Mən şəxsən özümü Azərbaycana yaraşdırmıram. O cür prezidenti olan ölkənin vətəndaşları da gərək seçmə ola, layiqli ola.

Ancaq ola bilsin ki, iki yüz il, üç yüz il sonra Azırbaycana ayrı bir prezident gələr, o da camaatdan olar, camaata oxşayar. Hə, onda əhali də orda yaşaya bilər. Ola bilsin ki, həmin prezident gedib çıxar lap uca bir yerə, məsələn, BMT-nin xitabət kürsüsünə və ordan başlar yazıq, dağınıq azərbaycanlıları öz ölkələrinə çağırmağa: Məmmədhəsən, hey! Fatmanisə, hey! Qəmbərqulu, hey!

Çox təəssüf, Mirə Əlil o vaxtacan yaşamayacaq ki, onun da batmış adı çəkilsin.

Təki sizin adınız çəkilsin, ay mənim didərgin, avara soydaşlarım!

 

                                                                        Mirzə Əlil

                                                                   21.07.08, Samara