Category Archives: КАЛЕНДАРЬ

22 APREL 1918 — ZAQAFQAZİYA DEMOKTARİK FEDERATİV RESPUBLİKASI

Стандартный
22 APREL 1918 — ZAQAFQAZİYA DEMOKTARİK FEDERATİV RESPUBLİKASI

22 aprel 1918 – Zaqafqaziya seyminin azərbaycanlı, erməni və gürcü deputatları paytaxtı Tiflis olmaqla Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasının yarandığını elan ediblər. Seymdə azərbaycanlı deputatların (44 nəfər) fraksiyasına M.Rəsulzadə rəhbərlik edirdi. Gürcü A.Çxengelinin başşılıq etdiyi hökumətə Azərbaycandan F.Xoyski, K.Məlik-Aslanov, N.Usubbəyov, M.H.Hacinski və M.Heydərov daxil idilər. Federasiya bir ay sonra dağıldı.

На заседании Закавказского сейма 9 (22) апреля после бурных дебатов, несмотря на противодействие армянской делегации, было принято решение провозгласить Закавказье «независимой, демократической и федеративной республикой»

22 APREL — MİLLİ QƏHRƏMAN ALLAHVERDİ BAĞIROVUN 70 İLLİYİ

Стандартный

Allahverdi_Bağırov_

Allahverdi Teymur oğlu Bağırov 1946-cı il aprel ayının 22-də Ağdamda anadan olub..

 Orta təhsilini Ağdam şəhər 1 saylı məktəbdə alıb.  Məktəb illərində və sonrakı vaxtlarda idmanın müxtəlif növlərində keçirilən yarışlarda Ağdamın qələbə qazanmasında rolu olub. O, həm də, Ağdamın «Qarabağ» futbol klubunun şərəfini qorumuşdur. 

1976-cı ildə klubun baş məşqçisi təyin olmuş və həmin ildə keçirilmiş Ümümittifaq birinciliyində Azərbaycanın dördüncü yer tutmasında böyük səyi olub.

Bağırov Ağdam əhalisi tərəfindən göstərilən maddi yardım və öz şəxsi vəsaiti ilə Qarabağ kəndlərində yaradılmış kiçik özünümüdafiə dəstələrinə yaxından köməklik edib. Ağdam rayonu ərazisində gedən bütün döyüşlərdə mərdliklə vuruşub. Müharibə zamanı Ağdam Xalq Cəbhəsinin sədri seçilmişdir. Müstəqil Azərbaycanın bayrağını ilk dəfə Ağdama Allahverdi Bağırov sancmışdı.

1988-ci ildə Ağdamda ilk müdafiə dəstələrinin formalaşmasında böyük rolu olmuşdur. Həmin ildə dövlətin xəbəri olmadan Əsgəranla Ağdam arasında keşikçi postu yaradılanda ora könüllü olaraq ilk dəfə gedən onun qardaşı Eldar Bağırov oldu, sonra ermənilərlə həmsərhəd bütün kəndlərdə postlar yaradırdı.

1991-ci ilin 1 oktyabr ayında Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ağdamdakı hərbi hissələrin onun və qardaşı Eldar Bağırovun komandirliyi altında yaradıldı. Eldar Bağırovun rəhbərlik etdiyi hərbi hissə 845 nömrəli Ağdam Ərazi Özünümüdafiə taboru idi. 760 nəfərlik olan batalyon «Vətən oğulları» adlanırdı. Həmin ildə onun qardaşı Eldar, Bakıda olan Ali Sovetin iclasından qayıdarkən, yaşadığı evin qarşısında müəmmalı şəkildə qətlə yetirilmişdir. Qardaşı Eldarın ölümündən sonra Bağırov saqqal saxlayırdı.

1992-ci ilin yanvarında Allahverdi Bağırovun komandirlik etdiyi tabor Naxçıvanlı kəndində işğalçıların bütün canlı qüvvəsi və texnikası darmadağın edilmiş, 150 döyüşçü ilə Əsgəran qalasına qədər irəliləmiş, Pircamal kəndindəki bütün yüksəkliklər tutulmuş, Kətük kəndi ilə üzbəüz mövqe qurulmuşdu. Bu əməliyyatın başa çatması və erməni bayraqlarını Azərbaycan bayraqları ilə əvəz etmək üçün Allahverdi Bağırovun döyüşçülərinə cəmi iki saat lazım olmuşdur. Bu əməliyyat görə Allahverdi Bağırov «General Məhəmməd Əsədov» mükafatına layiq görülmüşdür. 

Allahverdi Bağırovun ən böyük hərbi uğuru 1992-ci il 12 iyun Aranzəmin döyüşündə olmuşdur. Aranzəmin kəndi üzrə döyüşlərdə onun dəstəsi 100 nəfər erməni əsgərini məhv etmiş və 10 düşmən əsgərini əsir götürmüşdür.

Onun, Xocalı soyqırımı zamanı həlak olanların meyidlərinin döyüş meydanından çıxarılmasında və azərbaycanlı əsirlərin erməni işğalçı əsgərlərin meyidləri və əsirləri ilə dəyişdirilərək azad edilməsində böyük xidməti olub. Həmin əməliyyatlar keçirilən zaman Ağdam rayonu 300 nəfər şəhid vermişdi. Bağırov erməni polkovnik Vitali Balasyan vasitəsilə üç gün ərzində 1003 Xocalı əsirini ermənilərin əlindən xilas etmişdir. Bağırov erməni əsirləri avtobusla gətirib, sahiblərinə təhvil verdi. O, cəsədləri Ağdam məsciddə, kəfənə tutdurub torpağa tapşırırdı, Ağdamın Qarağacı qəbiristanlığında Azərbaycan əsirləri təhvil aldı.

Məhz Allahverdi Bağırovun Vitali Balasanyanla apardığı danışıqlar nəticəsində hərbi operator Seyidağa Mövsümlü və Çingiz Mustafayevin Xocalı hadisələrinin görüntülərini lentə alması mümkün olmuşdu. 

 1992-ci ilin 14 iyunda təcili iş üçün Ağdama çağrılan Allahverdi Bağırovun olduğu maşın Naxçıvanikdən geri qayıdarkən minaya düşdü. Maşında olan digər üç nəgər sağ qalsa da, Allahverdi Bağırov sürücüsü və Nizami həkimlə ilə birlikdə şəhid olmuşdur.  Qardaşı Eldar Bağırovun yanında — Ağdam rayon Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir. 

 Ailəli idi, Elşən adlı oğlu, Aynur və Zümrüd adlı qızları var.

25 fevral 2014-cü ildə Bakının  Biləcəri qəsəbəsində istifadəyə verilmiş Milli Qəhrəmanlar parkında Allahverdi Bağırovun büstü ucaldılmışdır.

Allahverqi_Bağırovun_məzarı_-

Allahverdi Bağırovun məzarı

 

20 APREL — AZƏRBAYCAN BƏSTƏKARI LEONİD VAYNŞTEYNİN DOĞUM GÜNÜ

Стандартный

Leonid_Vaynşteyn (1)

Leonid Vaynşteyn 20 aprel 1945-ci ildə anadan olmuşdur. Üzeyir Hаcıbəyоv аdınа Аzərbаycаn Dövlət Kоnsеrvаtоriyаsını 1968-ci ildə prоfessor Qаrа Qаrаyеvin sinfi üzrə bitirmişdir. Аzərbаycаnın əməkdаr incəsənət хаdimi olmuşdur. Müхtəlif illərdə АDK-nın və А.Zеynаllı аdınа Musiqi Tехnikumunun bəstəkаrlıq kаfеdrаlаrındа dоsеnt, еlеcə də Аzərbаycаn Dövlət Rus Drаm Tеаtrındа musiqi tərtibаtçısı vəzifələrində çаlışmışdır. Müхtəlif jаnrlаrdа əsərlər bəstələyərək, tеаtr-səhnə və simfоnik musiqiyə üstünlük vеrmişdir. Musiqiləri Аzərbаycаn, Rusiyа və keçmiş SSRİ-i respublikaları, Avropa ölkələri, АBŞ və İsrаildə səslənmişdir.

Əsаs əsərləri: «İlhаm» bаlеti, «Səhrаnın bəyаz günəşi» rоk-оpеrаsı, üşаqlаr üçün «Çəkməli pişik», «Zоluşkа» оpеrаlаrı, Böyük simfonik orkestr üçün 6 simfоniyа, Violino Konserti, simli оrkеstr üçün Kоnsеrt, simli kvаrtеt; оrqаn üçün «Mеmоriаl» triptiхi (Хоcаlı soyqırımına ithаf), qаrışıq хоr ilə BSО üçün «Аzərbаycаn-60» kаntаtаsı (R.Zəkаnın şеirlərinə, F.Qаrаyеvlə birlikdə); sоlist, kişi хоru və BSО üçün «Dənizə dönmək istərəm» оrаtоriyаsı (Nazim Hikmətin şеirlərinə), «Dəniz, səmа və məhəbbət» vоkаl silsiləsi (Nəbi Хəzrinin şеirlərinə), tеаtr, kinоfilmlər üçün musiqi, еstrаdа pyеsləri, romans və mаhnılаr. Son əsərlərindən biri «Sənin baharın gələcək Azərbaycan!» («Твоя весна придет Азербайджан!») romansı olmuşdur.

Lеоnid Vаynştеyn 1994-cü ildə Bаkıda vəfat etmişdir.

Moisey Vaynşteyn və Olqa Belyavskanın oğlu, Bəyaz Vəzirovanın həyat yoldaşı, Harri Kasparovun əmisi, Timur Vaynşteynin atasıdır.

Леони́д Моисе́евич Вайнште́йн (20 апреля 1945, Баку — 20 июня 1994, там же) — советский и азербайджанский композитор, заслуженный деятель искусств Азербайджана.

Происходит из потомственной музыкальной семьи: отец, Моисей Рубинович Вайнштейн, — известный азербайджанский композитор и дирижёр; мать, Ольга Юльевна Вайнштейн (урождённая Белявская) — преподаватель музыки. Жена — преподаватель музыки, доцент Баяз Везирова; сын — известный российский продюсер Тимур Вайнштейн. Племянник — чемпион мира по шахматам Гарри Каспаров.

Учился в классической гимназии № 160. Был чемпионом КВН 1967 и 1970 годов в составе команды «Парни из Баку» (музыкальный руководитель).

В 1963 окончил теоретическое отделение Музыкального училища имени А. Зейналлы, а в 1968 — Азербайджанскую консерваторию по классу композиции Кара Караева.

 

20 APREL — YAZIÇI ÇİNGİZ HÜSEYNOVUN DOĞUM GÜNÜ

Стандартный
20 APREL — YAZIÇI ÇİNGİZ HÜSEYNOVUN DOĞUM GÜNÜ

Чинги́з Гаса́н оглы́ Гусе́йнов (род. 20 апреля 1929, Баку) — азербайджанский писатель, литературовед, культуролог, переводчик, доктор филологических наук(1979), профессор (1980), заслуженный деятель искусств Азербайджанской ССР (1989), профессор филологического факультета МГУ.

Перу Ч. Гусейнова принадлежит множество книг прозы, в том числе шесть романов, изданных на многих языках мира.

Популярность принесли романы «Магомед, Мамед, Мамиш» (М., 1975) о мафиозности властных структур и «Семейные тайны» (М., 1986, расширенное издание — 1991) о господстве высокопоставленного клана, диктующего условия жизни в масштабах деградирующего общества.

В так называемом компьютерном романе «Директория Igra» (М., 1996, пятый в РФ рейтинг популярности среди произведений подобного типа) межнациональные конфликты в стране показаны как результат политических игр по захвату власти.

Одно из значительных произведений автора — исторический роман «Фатальный Фатали» (1983) «о жизни, уже однажды прожитой» (М., 1983), воссоздает непростые российско-кавказские отношения в Х1Х веке, изображает колониальную политику царизма на Кавказе, кавказские войны, национально-освободительное движение Шамиля, неизбежность появления в условиях деспотии бунтующей личности.

Çingiz Həsən oğlu Hüseynov (20 aprel 1929) – nasir, tənqidçi, ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, 1959-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1979), professor (1980), Azərbaycan SSR Əməkdar incəsənət xadimi (1989).

Çingiz Hüseynov 1929-cu il aprelin 20-də Bakıda anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun fılologiya fakültəsinə daxil olmuş, ikinci kursdan Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinə dəyişilmiş, oranı bitirmişdir (1952). SSRİ Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun aspiranturasında təhsil almış, burada namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. Sonra SSRİ Yazıçılar İttifaqında milli ədəbiyyatlar üzrə məsləhətçi olmuşdur (1955-1972). Sov.İKP MK nəzdindəki İctimai Elmlər Akademiyasında sosialist mədəniyyəti kafedrasının müdir müavini işləmişdir. İlk mətbu əsəri «Bakinski raboçi» qəzetində (16 oktyabr 1955) işıq üzü görmüşdür. Bundan sonra ədəbi yaradıcılıqla müntəzəm məşğul olmuşdur. Əsərlərini iki dildə – Azərbaycan və rus dillərində yazmışdır.

Əsərləri keçmiş SSRİ və xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə edilmişdir. Türkiyə, Belçika, İngiltərə, Fransa və digər ölkələrdə olmuşdur.

 

20 APREL — ƏFSANƏVİ NƏSİBƏ ZEYNALOVANIN 100 İLLİYİ

Стандартный

Nəsibə_Zeynalova

Zeynalova Nəsibə Cahangir qızı  — Azərbaycan SSR-nin Xalq Artisti (1967), Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı laureatı (1974).

Nəsibə Zeynalova 20 aprel 1916-cı ildə Bakıda doğulub. Atası Kərbəlayı Cahangir, Bakıda anadan olub və tanınmış tacir və eyni zamanda aktyor idi. Azərbaycan milli realist aktyor məktəbinin banisi məhz Cahangir Zeynalov olub. 1918-ci ilin mart ayında erməni daşnakiarı Bakıda kütləvi qırğınlar törədəndə Cahangir Zeynalov ailəsi ilə İrana yollanıb. Sentyabrda Bakıya qayıdanda gəmidə yatalaq xəstəliyinə tutulan Cahangir Zeynalov qısa müddətdən sonra rəhmətə gedib. Onda balaca Nəsibənin iki yaşı vardı.

Nəsibə xanım orta məktəbdən rəqqasəlik etmiş, milli oyun havalarının mürəkkəb və lirik incəliklərinə yiyələnmişdi.1932-ci ildə Rza Təhmasibin dram dərnəyinə üzv olub. 1937-ci ildə Bakıda, 1934-cü ildən mövsümi (aprel ayından oktyabr ayına kimi) fəaliyyət göstərən səyyar Kolxoz və Sovxoz Teatrında aktrisa işləməyə başlayıb. Bu teatr Bakıda truppa toplayır, özünə repertuar qurur, aprel ayından başlayaraq kənd təsərrüfatının qızğın çağında rayonlara gedib tamaşalar oynayırdı.

Bir il burada aktrisalıq edən Nəsibə xanım 4 aprel 1938-ci il-də yenicə yaranan Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının truppasına birinci dərəcəli aktrisa götürülüb. Həmin il Bakı Teatr Məktəbinə daxil olaraq aktyorluq təhsili alıb.

Aleksandr Tuqanovdan, Məhərrəm Haşımovdan, Ağasadıq Gəraybəylidən dərs alan Nəsibə Zeynalova texnikumda oxuyarkən Katarina («Şıltaq qızın yumşalması», Vilyam Şekspir), Elvira («Don Juan», Jan Batist Molyer), Yelizaveta («Mariya Stüart», Fridrix Şiller) rollarını oynayıb.

Ömrünü Musiqili Komediya Teatrı ilə bağlayan aktrisa sənət ocağının müəyyən fasilələrlə truppa, Filarmoniyanın nəzdində dəstə-ansambl şəklində fəaliyyət göstərdiyi illərdə də kollektivdən ayrılmayıb. Aktrisa Azərbaycan klassik operettalarının tamaşalarında Gülpəri, Cahan xala, Sənəm («Ər və arvad», «Arşın mal alan» və «Məşədi İbad», Üzeyir bəy Hacıbəyov), Mələk xanım və Kələk xanım («Əlli yaşında cavan», Zülfüqar bəy Hacıbəyov) kimi xarakterik səhnə obrazlarında çıxış edib.

Aktrisanın zəngin rollar qalereyasında tərcümə əsərlərində ifa etdiyi Kabato və Barbale («Keto və Kote», Vladimir Dolidze. Tərcümə edəni Şəmsi Bədəlbəyli), Ziraldina («iki ağanın bir nökəri», Karlo Haldoni və musiqi tərtibçisi Şəmsəddin Fətullayev), * Zivər xanım («Məhəbbət gülü», türkmən dramaturqu Muxtar Hüseynov və Süleyman Ələsgərov), Alma («Şirin arzular». Tərcümə edənləri Ə.Süleymanov və Abdulla Qüdrət), Qesiya («Tiflis nəğməsi», Levon Cubabiriya və Şota Milorava. Tərcümə edəni Adil Babayev), Gülbadam («Qız anası», («Sevgilimin anası»), Georgi Xuqayev və A.Ovanov) rollarının xüsusi yeri var.

Nəsibə Zeynalovanın yaradıcılığının ən parlaq dövrü isə çağdaş bəstəkarların müasir mövzusu musiqili komediya əsərlərinin tamaşalarındakı bir-birindən fərqlənən komik personajların ifası ilə bağlıdır. Bu baxımdan aktrisa aşağıdakı rolların əvəzsiz ifaçısı sayılır.

Nəsibə Zeynalova 10 mart 2004-cü ildə Bakıda vəfat edib. Məzarı Fəxri xiyabandadır.

 

 

19 APREL -GENERAL FİRİDUN BƏY VƏZİROVUN DOĞUM GÜNÜ

Стандартный

Firudin_bey_Vezirov

Firidun bəy Camal bəy oğlu 1850-ci il aprelin 19-da Tiflisdə zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Atası Camal bəy Mirzə İsmayıl oğlu Tiflisdə məhkəmə iclasçısı, anası Əsmət хanım evdar qadın idi. Firidun bəy ilk təhsilini Tiflis klassik gimnaziyasında almışdır. 1868-ci ildə Yelizavetqraddakı yunkerlər məktəbini ikinci dərəcə ilə bitirmişdir. Hərbi хidmətə unter-zabit rütbəsində yeddinci Belorus Qusar alayında başlamışdır. 1877-ci ildə Tver-Draqun alayında хidmət edən rotmistr Firidun bəyi dördüncü eskadrona komandir təyin etdilər. Onun komandirlik etdiyi eskadron avqustun 19-dan sentyabrın 8-dək Odessa şəhəri yaхınlığındakı Mehmetçi, Dobruji, Çobanköysü, Hacıoğlu, Bazar düzü kəndlərini düşməndən təmizlədi. Bu müharibədə komandirlik qabiliyyətinə görə onu tunc medalla, bir də üçüncü Aleksandrın imperatorluq etməsinin ildönümü şərəfinə gümüş medalla mükafatlandırdılar.

1897-ci il oktyabrın 13-də polkovnik rütbəsi ilə təltif olunan Firidun bəy iki il sonra onuncu Novotroski draqun alayına komandir təyin edildi. 1906-cı il aprelin 18-də o, general-mayor rütbəsi alır.. Həmin il ordudan tərхis olunan general-mayor Firidun bəy Vəzirov doğma şəhəri Tiflisdə Miхaylovsk prospektindəki yüz on bir saylı mülkündə yaşamışdır. O, 1882-ci il yanvarın 19-da üçüncü dərəcəli «Müqəddəs Stanislav» (müsəlmanlar üçün təsis olunmuş), 1889-cu il mayın 6-da üçüncü dərəcəli «Müqəddəs Anna», 1893-cü il iyunun 15-də ikinci dərəcəli «Müqəddəs Stanislav», 1898-ci il sentyabrın 22-də dördüncü dərəcəli «Knyaz Vladimir», 1902-ci il avqustun 1-də ikinci dərəcəli «Müqəddəs Anna», 1905-ci il noyabrın 20-də üçüncü dərəcəli «Knyaz Vladimir» ordenləri ilə təltif olunmuşdur.1919-cu ilin yazında istefada olan general Firiddun bəy Vəzirov Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin Hərbi Nazirliyi tərəfindən Azərbaycan ordusunda hərbi xidmətə dəvət olunmuş, milli ordu quruculuğunda fəal iştirak etmişdir. O, hərbi nazir Səməd bəy Mehmandarovun 1919-cu il 7 avqust tarixli əmri ilə həmin ayın 1-dən etibarən Bakı şəhərinin komendantı vəzifəsinə təyin olunmuş, eyni zamanda Bakı şəhər qarnizonu rəisi vəzifəsinin icrası da müvəqqəti olaraq ona tapşırılmışdır. O, 1921-ci il iyulun 2-də «İslam» partiyasının agenti adı ilə həbs olunmuş, bir müddətdən sonra Azərbaycan XKS-nin sədri Nəriman Nərimanovun göstərişi ilə azad olunmuşdur. Lakin 1925-ci ildə yenidən həbs olunaraq güllələnmişdir.

General-mayor Firidun bəy məşhur maarifçi İsmayıl bəy Əfəndiyevin Nuхa qəzasının kəndlərindən topladığı bayatıları, beşik mahnılarını, atalar sözlərini  rus dilinə tərcümə edib. Uzun müddət Rusiyanın ayrı-ayrı şəhərlərində yad mühitdə hərbi хidmətdə olmasına baхmayaraq, general Firidun bəy Vəzirov ana dilini incəliklərinə qədər qoruyub saхlaya bilib.

vikipediya

19 APREL — MİLLİ QƏHRƏMAN TOFİQ HÜSEYNOVUN DOĞUM GÜNÜ

Стандартный

Tofiq-huseynov-milliqehreman

Tofiq Hüseynov  19 aprel 1954-cü ildə Xocalı şəhərində doğulmuşdur. . 1974-76-cı illlərdə sovet ordusu sıralarında xidmət etmişdir.

1991-ci ildə Xocalıda yaradılmış özünümüdafiə taborunun yaradıcılarından olmuş, daha sonra komandir təyin edilmişdir. Onu Xocalıda «Mixaylo» adlandırırdılar. Ermənilər Naragux kəndindən Xocalını tez-tez top atəşinə tuturdular Tofiq bu ərazini müəyyənləşdirib ermənilərin qurğularını məhv edir. Daha sonra Mehdikənd kəndində yerləşən erməni quldurlarının artilleriyası «Alazan» qurğusu partladılmış, ferma darmadağın edilmişdi. Tofiq burada on erməni yaraqlısını əsir götürmüşdü. Bu əməliyyatdan sonra ona mayor rütbəsi verilmişdir. Sonuncu döyüşü Xocalıda 26 fevralda oldu, əsrin ən böyük soyqırımlarından olan bu hadisə törədilən zaman o, neçə-neçə dinc sakini təhlükəsiz yerə çıxara bilmişdi. Son nəfəsinə, sonuncu gülləsinə qədər vuruşan Tofiq onlarla erməni quldurunu məhv etdi son anda sonuncu qumbarasını sinəsinə sıxaraq özü ilə bərabər yaxınlığında olan erməni faşistlərini də partlatdı o həmin gecə doğma yurdunda gözlərini əbədi yumdu.

 Üç uşağı qalıb — Yasəmən , Əfsanə, Murad. Müharibədə anası və atası öldürülmüşdür. Qardaşlarından biri əsir alınmış, digəri xilas olmuşdu.

7 iyul 1992-ci il tarixli 833 saylı fərmanı ilə Hüseynov Tofiq Mirsiyab oğluna ölümündən sonra «Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı» adına layiq görülmüşdür.

Bakı şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.

18 APREL — GÖRKƏMLİ XANƏNDƏ MƏCİD BEHBUDOVUN DOĞUM GÜNÜ

Стандартный
18 APREL — GÖRKƏMLİ XANƏNDƏ MƏCİD BEHBUDOVUN DOĞUM GÜNÜ

Behbudov Məcid Behbudalı oğlu (18.4.1873, Şuşa—6.9.1945, Qazax)-Görkəmli Azərbaycan xanəndəsi.

O, 1873–cü ildə Şuşada doğulmuşdur.Hələ uşaq yaşlarından onun gözəl səsi eşidənləri heyran qoyurdu. Müğənni olmağı arzu edən M. Behbudov gənc yaşlarından xanəndəliyə başlamışdır. Ailəsi ilə Tiflisə köşdükdən sonra, o, burada uzun müddət yaşadı. Azərbaycan milli vokal məktəbinin körkəmli nümayəndələrindən olan M. Behbudov xalq musiqisinin populyarlaşdırılmasında əhəmiyyətli rol oynamışdır. 1914 ildə M. Behbudovun səsi Riqadakı «Qrammofon» şirkətində vala yazılmışdır. Mirzə Hüseyn segahı, Şüştər və Cahargah muğamlarının, bir çox xalq mahnısının mahir ifaçısı sayılırdı. M. Behbudov, həmçinin, musiqili tamaşalarda da çıxış etmişdir. Təbriz, İstambul, Sofiya şəhərlərində konsertlər vermişdir.Məcid Behbudov həm də opera səhnəsində çıxış edirdi. O, Azərbaycan bəstəkarlarının yazdıqları, demək olar ki, bütün opera və operettalarda iştirak etmişdir. Üzeyir Hacıbəyovun əsərlərində onun oynadığı rollar, xüsusilə, yaddaqalandır.

Məcid Behbudovun övladları da ata ilə gələn bu ailə ənənəsini davam etdirmişlər. Müğənninin oğlu, SSRİ xalq artisti Rəşid Behbudov da öz bənzərsiz səsi ilə dünyanı heyran qoymuşdur. İkinci oğlu – Ənvər Behbudov Rusiyanın xalq artisti, qızı Nəcibə Behbudova isə Azərbaycanın əməkdar artistidir. Onlar milli mədəniyyətin inkişafında mühüm rol oynamışlar.

 

 

 

17 АПРЕЛЯ -ДЕНЬ РОЖДЕНИЯ ГЕРОЯ СОВЕТСКОГО СОЮЗА ШАМСУЛЫ АЛИЕВА

Стандартный

Шамсула_Алиев

Шамсула Файзулла оглы (Фейзуллаевич) Алиев (4 [17] апреля 1915 года — 19 ноября 1943 года) (азерб. Şəmsulla Feyzulla oğlu Əliyev) — заместитель командира батальона 1135-го стрелкового полка 339-й стрелковой дивизии 56-й армии Северо-Кавказского фронта, капитан, Герой Советского Союза. По национальности — азербайджанец.

Əliyev Şəmsulla Feyzulla oğlu – Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Dərbənd şəhərində anadan olmuş və Almaniya faşizmi ordusuna qarşı müharibənin fəal iştirakçısıdır. Batalyon komandirinin siyasi hissə üzrə müavini kapitan Ş.Əliyev Şimali Qafqazda, Tamanda və Krımda keçirilən ağır döyüşlərdə iştirak etmişdir.

Şəmsulla Əliyev 1943-cü ilin payızında 309-cü atıcı diviziyanın tərkibində batalyon komandirinin siyasi hissə üzrə müavini idi.

1943-cü ilin noyabrında Kerç şəhərinin girəcəyində, iki zavodun ətrafında gedən döyüşlərdə «İrəli, Qafqazın qartalları!» çağırışı ilə döyüşün önündə gedirdi. Noyabrın 11-də batalyon beş dəfə hücuma qalxaraq düşmənin iki müdafiə xəttini yarmışdı. Belə ağır döyüşlərin biri də noyabrın 19-da oldu və kapitan Ş.Əliyev bu döyüşdə qəhrəmancasına həlak oldu.

Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı ona ölümündən sonra verilmişdir.

 

13 APREL 1918 — TRABZON KONFRANSININ SONU, OSMANLIYA MÜHARİBƏ ELANI

Стандартный

13 aprel 1918 — Trabzon konfransı nəticəsiz bitdikdən sonra Zaqafqaziya Seymi türk qoşunlarının yürüşünü dayandırmaq üçün Osmanlıya müharibə elan etmək barədə qərar qəbul edib

Azərbaycanlı fraksiyası qərara qoşulmamışdı. Qərar formal xarakter daşıyırdı, çünki Seymin real ordu qüvvəsi yox idi. Buna cavab olaraq türk qoşunları Qars və Ərdəhanın ardınca Batumu tutdu və Ermənistan (Gümrü) istiqamətində irəliləməyə başladı. Mayın əvvəlində Zaqafqaziya hökuməti Türkiyə ilə yeni danışıqlara (Batum da) razılıq verdi.

Трапезундские переговоры — мирная конференция между представителями Закавказского Сейма и Османской империей, которая проходила в турецком городе Трабзоне с 12 марта по 13 апреля 1918 года. Целью переговоров было завершение участия Закавказья в Первой Мировой войне. Представители Сейма настаивали на возвращении к границам 1914 года и самоопределении восточной Анатолии. Турецкая делегация требовала признания Сеймом Брест-Литовского мирного договора, согласно которому Батуми, Карс и Ардахан, также как и Закавказские территории занятые Турцией c момента начала военных действий, должны были быть признаны частью Турции. Армянская и грузинская делегации были против принятия этих требований, но азербайджанская делегация была согласна принять их, так как спорные территории к ним не относились и среди азербайджанских делегатов были распространены пантюркистские настроения. Немусульманское большинство Сейма проголосовало за войну против Османской Империи 13 апреля, и на следующий день закавказская делегация была отозвана в Тбилиси.

В ответ османская армия начала наступление и заняла Батуми, но была остановлена у Карса. 22 апреля Турция и Закавказский Сейм договорились о перемирии и возобновлении мирных переговоров. Под давлением со стороны Турции, 22 апреля 1918 года Сейм принял декларацию о независимости и создании Закавказской Демократической Федеративной Республики. 11 мая переговоры возобновились в городе Батуми.

османская империя