4 YANVAR 1804 — CAVAD XAN RUSLARLA DÖYÜŞDƏ ÖLDÜRÜLÜB

Стандартный

Cavad xan 1 Resm_0

Cavad xan, Cavad xan Şahverdi xan oğlu Ziyadoğlu Qacar 1748, Gəncə — 1804, Gəncə yaxınlığı) — Qacarlar nəslindən olan böyük Azərbaycan sərkərdəsi, dövlət xadimi, Gəncə xanlığının sonuncu hökmdarı. 1786-cı ildən Gəncəni idarə edən Cavad xan 1804-cü ilin yanvarın 3-dən 4-nə keçən gecə general Pavel Sisianovun başçılığı ilə uzun müddət şəhəri mühasirədə saxlayan rus işğalçı qoşunları ilə qeyri-bərabər döyüşdə oğulları ilə birlikdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur.

Cavad xan Gəncədə XVI əsrdən hökmranlıq edən Ziyadoğlular nəslindəndir. Ziyadoğlular ilk doqquz Qızılbaş tayfalarından olan Qacarların bir qoludur. Cavad xan o dövrdə sürətlə bir-birini əvəz edən mürəkkəb hadisələr fonunda öz fəal siyasi fəaliyyəti ilə digər Azərbaycan xanlarından seçilirdi. Yaxınlaşan təhlükə qarşısındaAzərbaycan, Dağıstan və Gürcüstan hakimlərinin vahid cəbhədən çıxış etmək meyllərindən məharətlə istifadə edən Gəncə xanı antirus koalisiya yaratmağa çalışır, hətta buna müyəyyən qədər müvəffəq olur. Gəncə, Qarabağ, Şəki xanları, ləzgi şamxalları və gürcü şahzadəsi Aleksandr Rusiyaya qarşı birgə mübarizə aparacaqlarına and içirlər. Lakin həlledici anda Gəncə xanına heç kim kömək etmir və o, güclü düşmən qarşısında tək qalır.

Cavad xanın başcılığı ilə gəncəlilər təcavüzkara qarşı 1 aydan artıq müddətdə mübarizə aparırlar. Cavad xan hətta düşmənlərinin belə etiraf etdiyi bir qəhrəmanlıqla həlak olur.

Учитывая важное геополитическое расположение Гянджи, раздробленность азербайджанский ханств и усилившуюся экспансионисткую политику Российской империи на Кавказе, Джавад хану становилось всё труднее проводить самостоятельную политику. Командование русской армии считало Гянджу «ключом к северным провинциям Персии» и первостепенной задачей России был захват этой крепости.

В 1803 году в двух верстах от города в местности Кулу-кобу между русскими войсками под командованием генерала Цицианова и войском гянджинского хана развернулось решительное сражение, завершившееся отступлением остатков войска Джавад-хана в Гянджу. После неоднократных предложений Джавад хану о добровольной сдаче города и решительного отказа, Цицианов предпринял штурм города. В результате этого штурма Джавад хан и его средний сын Гусейнгулу хан погибли в бою, оставшиеся в живых воины хана сдались и Гянджа была взята русскими войсками. Гянджинское ханство было упразднено, город был переименован в Елизаветполь.

Джавад хан похоронен в мавзолее на территории Мечети Джума в Гяндже.

Bunchuk_of_Javad_khan

Бунчук (символ власти) Джавад-хана. Музей истории Азербайджана, Баку

Обсуждение закрыто.