О СТИХОТВОРЕНИИ, НАПИСАННОМ НЕ ПО СЛУЧАЮ

Стандартный

В советское время каждый уважающий себя поэт в Азербайджане обязательно посвящал стихи матери. Иные по несколько стихотворений и даже поэмы. Была даже такая шутка: «У него нет времени писать письмо матери. Он работает над поэмой о матери…»  Стихи о матери писали к Международному женскому дню, для учебников от первого до десятого классов, для певцов – мугамы, исполненные со стихами о матери, пьяную публику на свадьбах быстро доводил до слез. А свадьба без слез – это не свадьба…

Поэтому стихотворений, посвященных матери, море. Они пишутся, надо полагать, и теперь. Но хороших мало. Очень мало. Есть одно, которое по сей день остается лучшим.  Его читают не только практически на всех школьных мероприятиях. Художественное чтение этого стихотворения является тестом на профессионализм для многих актеров драматического жанра.

Речь, конечно, идет о стихотворении Джафара Джаббарлы.

Мой преподаватель философии в аспирантуре Литературного института Н. Зарбабов, армянин, кстати, однажды сказал мне: «Джафар Джаббарлы обладал драматургическим талантом шекспировской силы».

В стихотворении «Ана» («Мать») этот талант раскрывается во всей красе – это больше, чем стихотворение. «Ана» — сценический монолог, имеющий все элементы драматургического жанра – завязка, кульминация, развязка…

Стихотворение Джафара Джаббара написано не по случаю, не для учебников. Это стихотворение случилось, произошло, возникло, родилось, как родилось волшебное озеро Гёкгель в результате землетрясения. Что происходило с нашим гением, когда он писал эти стихи, нам не дано знать…

Многие слова в этом стихотворении теперь не всем понятны. Но это не важно. Цветы, деревья, птицы нас очаровывают, восхищают, поражают – разве мы знаем имена их всех?

х.х.

ВУСАЛ САМИР 1

8 марта 2015 года на праздничном мероприятии, посявященном Международному женскому дню, стихотворение Джафара Джаббарлы «Ана» прозвучало в исполнении Вусала Руфуллаева.  

 

 джаббарлы

                             CƏFƏR CABBARLI

ANA

Əgər bütün bəşəriyyət ədüvvi-canım ola,
Ürək süqut eləməz aldığı mətanətdən.
Ricavü xəvfə məkan vermərəm gər alimlər
Min il də vəz edələr dəhşəti-qiyamətdən.

Pələnglər tuta dövrüm, çəkinmərəm haşa,
Və ya ki, vəd edələr dövləti-cahanı mənə
Ki, bir kəsə baş əyib əczimi bəyan eləyim,
Əyilmərəm nə ki yer, versələr səmanı genə.

Yanımda gər dura cəllad əlində şəmşiri,
Ölüm gücilə mənə hökm edə olum təslim,
Əyilmərəm yenə haşa! Ölüm nədir ki, onun
Gücilə xalqa həqiranə eyləyim təzim?

Cahanda yox elə bir qüvvə baş əyim ona mən,
Fəqət nə güclü, zəif bir vücud var, yahu,
Ki, hazıram yıxılıb xaki-payinə hər gün,
Öpüm ayağını əcz ilə, kimdir o? Nədir o?

Ana! Ana!.. o adın qarşısında bir qul tək
Həmişə səcdədə olmaq mənə fəxarətdir;
Onun əliylə bəla bəhrinə yuvarlansam,
Genə xəyal edərəm bəzmi-istirahətdir.

Əs, ey külək, bağır, ey bəhri-biaman, ləpələn!
Atıl cahana sən, ey ildırım, alış, parla!
Dayanma, taqi-səmavi, gurulda, çatla, dağıl!
Sən, ey günəş, yağışın yağdır, ey bulud, ağla!

Mənə əsər eylərmi bu? Mütləqa yox! Yox!- Yox!!!
Fəqət Ana! O müqəddəs adın qabağında.
O pak bağrına bassın məni, desin layla,
Təbəssüm oynadaraq titrəyən dodağında.

Bütün vücudum əsər, ruhum eyləyər pərvaz,
Uçar səmalara hər aləmi-xəyalətdə.
Yatar, ölər bədənim, nitqdən düşər bir söz:
-Ana… Ana… Sənə mən rahibəm itaətdə!..

Aman… Aman!… Bu müqəddəs vücudu mümkünmü
Ki, bir taqım canavar zülmnən şikar eləsin?!
Yıxıb da xaki-rəzalətdə, tapdayıb əzərək,
Ayaqlar altına torpaq kibi nisar eləsin ?!

Zəlilü-xar edərək məhbəsi-əsarətdə,
O şanlı qollarına zülminən vurar zəncir.
Niyə? Neçin? Hanı vicdan? Hanı ədalət bəs?
Neçin də parlayıb etməz cahanı bir tənvir?

Aləmi, ədl-ədalət üzüldü dünyadən,
Neçin nəsibim edibsən bu zülm- dövranı.
Ey asiman, dağıl, ey zöhrələr axın, tökülün,
Ki, aləmi-bəşəriyyət unutdu vicdanı.

 

 

Реклама

Обсуждение закрыто.